IP/09/371 Βρυξέλλες, 10 Μαρτίου 2009Έκθεση της Επιτροπής: το παγκόσμιο πρόβλημα των ναρκωτικών, δέκα χρόνια μετάΣήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την έκθεσή της για τις παγκόσμιες αγορές των παράνομων ναρκωτικών από το 1998. Η έκθεση δείχνει ότι, κατά την τελευταία δεκαετία, αναπτύχθηκαν σε όλο τον κόσμο πολιτικές καταπολέμησης των ναρκωτικών, ιδίως σε εθνικό επίπεδο, καθώς εντάθηκαν οι προσπάθειες για να βοηθηθούν οι χρήστες των ναρκωτικών και ελήφθησαν αυστηρότερα μέτρα κατά των εμπόρων ναρκωτικών. Ποιο είναι όμως το συγκεκριμένο αποτέλεσμα όλων αυτών των προσπαθειών; Η μελέτη στην οποία βασίζεται η έκθεση δεν απέδειξε ότι το παγκόσμιο πρόβλημα των ναρκωτικών περιορίστηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου από το 1998 έως το 2007.Σε γενικές γραμμές, η κατάσταση βελτιώθηκε ελαφρώς σε ορισμένες από τις πλουσιότερες χώρες, ενώ σε άλλες επιδεινώθηκε και σε ορισμένες από αυτές σημειώθηκε έντονη και σημαντική επιδείνωση, ιδίως σε ορισμένες μεγάλες αναπτυσσόμενες χώρες ή σε χώρες που βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο. Αν το παγκόσμιο πρόβλημα των ναρκωτικών φαίνεται να μην εξελίχθηκε από το 1998, η κατάσταση, ωστόσο, έγινε πιο πολύπλοκη: οι τιμές για τα ναρκωτικά στις περισσότερες δυτικές χώρες έχουν σημειώσει πτώση από το 1998 κατά 10% έως 30%, παρά τις αυστηρότερες καταδίκες των εμπόρων, π.χ. κοκαΐνης και ηρωίνης σε ορισμένες από αυτές. Συγχρόνως, δεν υπάρχουν αποδείξεις για ότι έχει καταστεί δυσχερέστερη η απόκτηση ναρκωτικών. Η χρήση της κάνναβης αποτελεί «κανονικό» μέρος της ζωής των νέων ανθρώπων σε πολλές δυτικές χώρες και μέχρι το 50% όσων γεννήθηκαν μετά το 1980 την έχουν τουλάχιστον δοκιμάσει. Η πλειοψηφία όμως αυτών των νέων δεν συνεχίζουν να την χρησιμοποιούν μετά από τα πρώτα χρόνια της ενηλικίωσής τους. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι ειδικές πολιτικές κατά της παραγωγής ναρκωτικών μπορούν να επηρεάσουν τις περιοχές όπου παράγονται τα ναρκωτικά. Για παράδειγμα, κατά την τελευταία δεκαετία, ένα μέρος της παραγωγής κοκαΐνης μεταφέρθηκε από το Περού και τη Βολιβία στην Κολομβία. Η δημοσίευση της έκθεσης συμπίπτει με την υψηλού επιπέδου συνάντηση που πραγματοποιείται στη Βιέννη αυτή την εβδομάδα στο πλαίσιο της ετήσιας συνόδου της Επιτροπής των ΗΕ για τα ναρκωτικά. Υπουργοί από όλο τον κόσμο θα περατώσουν μία περίοδο προβληματισμού για την αξιολόγηση της εφαρμογής της πολιτικής δήλωσης για το παγκόσμιο πρόβλημα των ναρκωτικών που εγκρίθηκε από την 20ή σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά (UNGASS) του 1998. (Μία δήλωση που είχε στόχο να περιορίσει σημαντικά το παγκόσμιο πρόβλημα των παράνομων ναρκωτικών έως το 2008 μέσω της διεθνούς συνεργασίας και της λήψης μέτρων στον τομέα της προμήθειας και της μείωσης της ζήτησης ναρκωτικών). Κατά την τρέχουσα εβδομάδα, προγραμματίζεται μία νέα πολιτική δήλωση για την περίοδο 2009-2019 βάσει αυτής της αξιολόγησης. Ο Αντιπρόεδρος Jacques Barrot, Επίτροπος αρμόδιος για τη δικαιοσύνη την ελευθερία και την ασφάλεια, δήλωσε: «Την εβδομάδα αυτή, στη Βιέννη, δεν μπορούμε να περιοριστούμε στην ποσοτικοποίηση στόχων. Πρέπει να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε το παγκόσμιο φαινόμενο των ναρκωτικών βασιζόμενοι σε συγκεκριμένα στοιχεία». Η μελέτη επιδιώκει να παράσχει ρεαλιστικές εκτιμήσεις για το συνολικό μέγεθος της αγοράς των παράνομων ναρκωτικών από την άποψη των πραγματοποιούμενων ετήσιων εσόδων. Το αποτέλεσμα δείχνει ότι είναι πολύ δύσκολο να γίνουν συνολικές εκτιμήσεις, κυρίως λόγω της έλλειψης αξιόπιστων στοιχείων για την παραγωγή, την κατανάλωση και το εμπόριο ναρκωτικών στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου. Παρόλα αυτά, η μελέτη έκανε ορισμένες εκτιμήσεις, για παράδειγμα, για τις αγορές της κάνναβης, της κοκαΐνης και της ηρωίνης για τη Δυτική Ευρώπη, τις Η.Π.Α και την Ωκεανία. Για την κάνναβη, το συνολικό εισόδημα σε αυτές τις τρεις περιοχές είναι περίπου 70 δισεκατ. ευρώ (2005), το οποίο αντιστοιχεί περίπου στο ήμισυ της εκτίμησης του UNODC (γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον έλεγχο των ναρκωτικών και την πρόληψη του εγκλήματος) που ανέρχεται σε 125 δισεκατ. ευρώ περίπου. Μία σημαντική διαπίστωση είναι το γεγονός ότι οι πολιτικές μείωσης των επιβλαβών συνεπειών, οι οποίες προκαλούν ακόμη αντιδράσεις σε ορισμένες χώρες, κερδίζουν έδαφος σε όλο και μεγαλύτερο αριθμό άλλων χωρών οι οποίες τις θεωρούν ως ένα αποτελεσματικό τρόπο μείωσης των ασθενειών, της κοινωνικής αναταραχής και της θνησιμότητας που σχετίζονται με τα ναρκωτικά. Στην έκθεση γίνεται επίσης μία επισκόπηση των βασικών οικονομικών στοιχείων της παγκόσμιας αγοράς παράνομων ναρκωτικών, με εκτιμήσεις του κόστους παραγωγής και της προστιθέμενης αξίας για όλη την αλυσίδα διακίνησης, από την αρχική παραγωγή έως την τελική λιανική πώληση. Αναλύεται η κατανομή των εσόδων μεταξύ των ατόμων που εμπλέκονται στο εμπόριο ναρκωτικών και αποκαλύπτεται μία απροσδόκητα «τετριμμένη» εικόνα, σύμφωνα με την οποία φαίνεται ότι μόνον μία σχετικά μικρή μειονότητα κερδίζει σημαντικά χρηματικά ποσά. Τέλος, μία από τις βασικές διαπιστώσεις της μελέτης είναι η αδυναμία του διεθνούς συστήματος να συγκεντρώνει δεδομένα και πληροφορίες για το παγκόσμιο πρόβλημα των ναρκωτικών. Ενώ η ΕΕ έχει επενδύσει μεγάλα χρηματικά ποσά για την περαιτέρω ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της για την παρακολούθηση των ναρκωτικών μέσω του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (EMCDDA), φαίνεται ότι δεν είναι ρεαλιστικό να πιστεύουμε ότι αυτοί οι μηχανισμοί πληροφόρησης είναι εφαρμόσιμοι σε παγκόσμια κλίμακα. Η έκθεση της μελέτης θα τεθεί στη διάθεση των συμμετεχόντων στην υψηλού επίπεδου συνάντηση της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα ναρκωτικά και θα παρουσιαστεί την Τρίτη, 10 Μαρτίου, στις 2 μ.μ. από τον κ. Lars-Erik Lundin (επικεφαλής της αντιπροσωπείας της ΕΕ στη Βιέννη), τον κ. Carel Edwards (Προϊστάμενο της Μονάδας Πολιτικής Καταπολέμησης των Ναρκωτικών της ΓΔ JLS), στη συνέντευξη τύπου, στην αντιπροσωπεία της ΕΕ στη Βιέννη, η οποία βρίσκεται στη Argentinierstrasse 26/γωνία με Taubstummengasse, Αίθουσα Συνεδριάσεων στον ημιόροφο, A-1040 Βιέννη (Μετρό U1, έξοδος Taubstummengasse). Αρμόδιο πρόσωπο: Anne-Marie Huber +43.1.51618329 ή + 43.699.1966579. Μπορείτε να συμβουλευθείτε την έκθεση στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://ec.europa.eu/justice_home/doc_centre/drugs/doc_drugs_intro_en.htm