IP/09/510
Βρυξέλλες, 31
Μαρτίου 2009Περιβάλλον:
η ΕΕ γιορτάζει
τα τριακοστά
γενέθλια της
οδηγίας για τα
άγρια πτηνάΤο πρώτο
νομοθέτημα της
ΕΕ για τη
φύση, η
οδηγία για τα
άγρια πτηνά,
γιορτάζει, στις
2 Απριλίου, τα
τριακοστά της
γενέθλια.
Πρόκειται για
ένα από τα
μεγαλύτερα
επιτεύγματα
της ευρωπαϊκής
πολιτικής για
το περιβάλλον
και είναι
καίριο
στοιχείο της
στρατηγικής
της ΕΕ για την
ανάσχεση των
απωλειών
βιοποικιλότητας.
Η οδηγία για τα
άγρια πτηνά
έχει
διαδραματίσει
καθοριστικό
ρόλο στην
αναστροφή της
φθίνουσας
πορείας
ορισμένων από
τα πλέον
απειλούμενα
είδη πτηνών,
ιδιαίτερα μέσω
του δικτύου της
ζωνών ειδικής
προστασίας (SPA -
ΖΕΠ). Χάρη στη
στοχοθετημένη
δράση της
Ευρωπαϊκής
Ένωσης, των
κυβερνήσεων
των κρατών
μελών, των
φορέων
διατήρησης των
πτηνών και των
εθελοντών για
την υλοποίησή
της σε τοπικό
επίπεδο, για
πολλά πτηνά
προοιωνίζεται 
τώρα ένα πολύ
φωτεινότερο
μέλλον. Ανάμεσά
τους, η
χουλιαρομύτα
(Platalea leucorodia), ο
θαλασσαετός (Haliaeetus
albicilla) και ο
ισπανικός
βασιλαετός (Aquila adalberti).
Σήμερα
υπάρχουν 
περίπου 5 000 ΖΕΠ,
που καλύπτουν
περισσότερο
από το 10% της
χερσαίας μάζας
της ΕΕ.
Συνιστούν ένα
αναπόσπαστο
μέρος του
οικολογικού
δικτύου Natura 2000. Η
οδηγία για τα
άγρια πτηνά
αποτελεί ένα
άριστο
παράδειγμα
τομέα κοινής
ευθύνης και
συνεργασίας
μεταξύ των 27
κρατών μελών
της ΕΕ.
Ο κ. Σταύρος
Δήμας,
Επίτροπος
αρμόδιος για τα
θέματα
περιβάλλοντος,
δήλωσε: «η
οδηγία για τα
άγρια πτηνά
είναι μία από
τα κυριότερα
επιτεύγματα
που έχει να
επιδείξει η
περιβαλλοντική
πολιτική της
ΕΕ. Αποτελεί
την έκφραση της
στράτευσής μας
στην
προσπάθεια
διατήρησης της
βιοποικιλότητας
σε παγκόσμια
κλίμακα. Τα
πτηνά δεν είναι
μόνον αυτά
καθαυτά όμορφα
και ανεκτίμητο
κομμάτι της
φυσικής
κληρονομιάς
μας, είναι
επίσης ζωτικής
σημασίας
δείκτες της
υγείας του
περιβάλλοντος.
Πολλά ήταν τα
οφέλη για τα
άγρια πτηνά από
τα υψηλά
πρότυπα που
έθεσε η οδηγία.
Απομένουν
ακόμη πολλά
σημαντικά
στοιχήματα να
κερδηθούν, ώστε
να
εξασφαλιστεί
μακροπρόθεσμα
η ύπαρξη υγιών
πληθυσμών
πτηνών. Η
οδηγία για τα
άγρια πτηνά
είναι τόσο
επίκαιρη
σήμερα όσο και
πριν από 30
χρόνια και της
επιφυλάσσεται
ακόμη, και για
πολλά χρόνια,
σπουδαίος
ρόλος στο
πλαίσιο
εφαρμογής της
πολιτικής μας
για τη
βιοποικιλότητα.»
Η οδηγία για
τα άγρια πτηνά
– ένα
επιτυχημένο
εγχείρημα
Τριάντα
χρόνια μετά την
έκδοσή της, η
οδηγία για τα
άγρια πτηνά
παραμένει το
σημαντικότερο
κοινοτικό
νομοθέτημα για
την προστασία
των πτηνών της
Ευρώπης.
Αποτελεί
επίσης μια από
τις πλέον
επιτυχημένες
περιβαλλοντικές
πολιτικές.
Από μελέτη που
δημοσιεύθηκε
στο περιοδικό
Science
επιβεβαιώθηκε
ότι η συμβολή
της εν λόγω
οδηγίας στην
ανάσχεση της
φθίνουσας
πορείας
ορισμένων από
τα πλέον
απειλούμενα
είδη πτηνών,
ήταν σημαντική.
Οι θετικές
εξελίξεις στην
τύχη ορισμένων
πτηνών, όπως το
θυελλοπούλι
της Μαδέρας (Pterodroma
madeira), ο
αργυροπελεκάνος
(Pelecanus crispus) και η
λαγγόνα (Phalacrocorax pygmaeus)
οφείλονταν σε
μεγάλο βαθμό
στον καθορισμό
ζωνών ειδικής
προστασίας
(ΖΕΠ). Ένα δίκτυο
από σχεδόν 5 000 ΖΕΠ
που καλύπτουν
περισσότερο
από το 10% της
χερσαίας μάζας
της ΕΕ, αλλά και
εκτεταμένες
ζώνες της
ενδοχώρας
παράκτιων
περιοχών. 
Η οδηγία για τα
άγρια πτηνά
είναι ένα
εξαίρετο
παράδειγμα
επιτυχούς
διεθνούς
συνεργασίας.
Όταν εκδόθηκε,
το 1979, η ΕΕ
αποτελείτο από
μόλις εννέα
κράτη μέλη.
Σήμερα, η
συνεργασία
έχει απλωθεί σε
όλη την έκταση
της
διευρυμένης ΕΕ,
και έχουν
οριοθετηθεί
ΖΕΠ σε καθεμιά
από τις 27 χώρες.
Σε όλη την ΕΕ
ισχύουν οι
ίδιοι κανόνες
προστασίας των
πτηνών και η
Επιτροπή  είναι
αυστηρή στην
εφαρμογή τους
καθόσον την
αφορά, εν
ανάγκη
ενάγοντας τα
κράτη μέλη
ενώπιον των
δικαστηρίων. 
Η οδηγία για τα
άγρια πτηνά
έχει
αναγνωρίσει τη
σημασία που
έχουν οι
ανθρώπινες
δραστηριότητες,
όπως το κυνήγι,
η αλιεία και οι
αγροτικές
εργασίες, οι
οποίες
ασκούνται σε
συνύπαρξη με τη
φύση. Ένα
μεγάλο μέρος
από τις
εκτάσεις που
καλύπτει το
δίκτυο Natura 2000
πιθανότατα θα
εξακολουθήσει
να κατέχεται
από ιδιώτες,
ενώ θα δίδεται
έμφαση στη
διασφάλιση της
βιωσιμότητας
της
διαχείρισης σε
βάθος χρόνου,
από σκοπιά τόσο
οικολογική, όσο
και
οικονομική.
Οι προκλήσεις
που καλούμαστε
να
αντιμετωπίσουμε
Παρά τις
ανωτέρω
προόδους, η
πλούσια
ποικιλότητα
της ΕΕ με άνω
των 500 είδη
άγριων πτηνών,
εξακολουθεί να
αντιμετωπίζει
σοβαρές
πιέσεις.
Σύμφωνα με τις
τελευταίες
επιστημονικές
μελέτες, το 43% των
ειδών αγρίων
πτηνών της
Ευρώπης
απειλούνται ή
αντιμετωπίζουν
σοβαρή μείωση
πληθυσμών. Το
γεγονός αυτό
συνιστά μια
μείζονα
πρόκληση για
την ολοκλήρωση
του δικτύου Natura 2000,
περιλαμβανομένης
της θαλάσσιας
συνιστώσας. 
Υπάρχει
επίσης ανάγκη
για
περισσότερη
προστασία των
κοινών ειδών
πτηνών, τα
οποία
εξαρτώνται από
τις συνθήκες
της ευρύτερης
υπαίθρου. Οι
αλλαγές στη
χάραξη
αγροτικής
πολιτικής
έχουν οδηγήσει
σε ανησυχητική
μείωση των
πληθυσμών των
πτηνών σε
γεωργικές
εκτάσεις. Οι
σχετικές
μειώσεις είναι,
από το 1980, της
τάξεως του 50%.
Παρόλο που οι
πληθυσμοί τώρα
σταθεροποιούνται,
χρειάζεται
ακόμη
περισσότερη
δουλειά για να
ενσωματωθούν
ακόμη καλύτερα
οι  απαιτήσεις
προστασίας των
πτηνών στις
γεωργικές και
λοιπές
πολιτικές, με
στόχο την
αποκατάσταση
ορισμένων
ειδών, όπως η
χαμωτίδα (Tetrax tetrax)
και η
ορτυγομάνα (Crex crex).Οι ευρύτερες
πιέσεις που
ασκούνται στη
βιοποικιλότητα,
όπως για
παράδειγμα η
κλιματική
αλλαγή,
εκδηλώνονται
στην υγεία των
άγριων πτηνών .
Υπάρχουν ήδη
στοιχεία που
αποδεικνύουν
κάποια
μεταβολή στη
γεωγραφική
κατανομή
ορισμένων
πληθυσμών.
Κεντρικής
σημασίας
πρόκληση για το
μέλλον συνιστά
η διασφάλιση
επαρκούς χώρου
για την άγρια
φύση και η
προσαρμογή της
διατήρησης των
αγρίων πτηνών
σε ένα
μεταβαλλόμενο
κλίμα.
Η οδηγία για τα
άγρια πτηνά
συμβάλλει
επίσης στην
εκπλήρωση
διεθνών
δεσμεύσεων της
ΕΕ σχετικά με
τα αποδημητικά
πτηνά. Στο
μέτρο που πολλά
είδη πτηνών
περνούν μεγάλο
μέρος της ζωής
τους έξω από τα
σύνορα της
Ευρώπης, είναι
ουσιώδους
σημασίας
παράγοντας να
υπάρχει
συνεργασία με
άλλες χώρες
κατά μήκος των
μεταναστευτικών
διαδρομών τους,
ώστε να
παρέχεται η
αναγκαία
προστασία με
στόχο τη
διασφάλιση
υγιών
πληθυσμών
πτηνών.
Γενικό
πλαίσιο του
θέματος
Η οδηγία για τα
άγρια πτηνά
θεσπίστηκε
μπροστά στις
αυξανόμενες
ανησυχίες
βαθμιαίας
μείωσης των
πληθυσμών
αγρίων πτηνών
στην Ευρώπη,
που ήταν
απόρροια της
μόλυνσης του
περιβάλλοντος,
της απώλειας
ενδιαιτημάτων
και των μη
αειφόρων
δραστηριοτήτων.
Αποτελούσε
επίσης
αναγνώριση του
γεγονότος ότι
τα άγρια πτηνά,
πολλά από τα
οποία είναι
αποδημητικά,
αποτελούν
κοινή
κληρονομιά των
κρατών μελών
και ότι για την
αποτελεσματική
διατήρησή τους
επιβάλλεται η
διεθνής
συνεργασία. 
Για
περισσότερα,
επισκεφθείτε
την ιστοσελίδα:http://ec.europa.eu/environment/nature/legislation/birdsdirective/index_en.htm