IP/09/554 Βρυξέλλες, 8η Απριλίου 2009Κρατικές ενισχύσεις: ανασκόπηση των μέτρων που έλαβαν τα κράτη μέλη για την καταπολέμηση της οικονομικής κρίσης στον τελευταίο πίνακα αποτελεσμάτων(Βλ. επίσης MEMO/09/160)Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε πρόσφατα ειδική έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων των κρατικών ενισχύσεων, που αφορά τα μέτρα τα οποία έλαβαν τα κράτη μέλη υπό τον έλεγχο και τον συντονισμό της Επιτροπής στο πλαίσιο της τρέχουσας χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης. Για τη διατήρηση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας, τα κράτη μέλη θέσπισαν εγγυητική κάλυψη, μηχανισμούς προστασίας από κινδύνους και μέτρα ανακεφαλαιοποίησης για τον χρηματοπιστωτικό τομέα συνολικού ύψους μέχρι 3000 δισ. €. Με τρεις νέες ανακοινώσεις της Επιτροπής τίθεται ένα σαφές πλαίσιο που περιγράφει τους όρους υπό τους οποίους μπορούν να ληφθούν αυτά τα άνευ προηγουμένου μέτρα, χωρίς να θίγεται η ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς και αποφεύγοντας τις επιζήμιες "κούρσες" επιχορηγήσεων μεταξύ των κρατών μελών. Επιπλέον, στο προσωρινό πλαίσιο μέτρων κρατικών ενισχύσεων που θεσπίστηκε τον Δεκέμβριο του 2008 παρέχονται στα κράτη μέλη οδηγίες για την καλύτερη στήριξη των επιχειρήσεων και των θέσεων εργασίας στην πραγματική οικονομία χωρίς υπερβολικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.Η αρμόδια για τον ανταγωνισμό Επίτροπος Neelie Kroes δήλωσε: «Τους έξι τελευταίους μήνες αποδείχθηκε ότι ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη συντονισμένη αντιμετώπιση των προκλήσεων της οικονομικής κρίσης ανά την Ευρώπη. Οι δοκιμασμένοι με επιτυχία κανόνες κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ συνέβαλαν σημαντικά στην κατεύθυνση αυτή. Χάρη στην παρέμβασή μας και τους -ενίοτε αυστηρούς- όρους που επιβάλαμε, τα κράτη μέλη δεν έπεσαν στην παγίδα του προστατευτισμού και της εξαγωγής των προβλημάτων τους προς τα άλλα κράτη μέλη, ενώ παράλληλα μπόρεσαν να αποφύγουν την χρηματοοικονομική κατάρρευση. Εναπόκειται τώρα στον χρηματοπιστωτικό τομέα να καθαρίσει τους ισολογισμούς του και να αναδιαρθρωθεί ώστε να εξασφαλίσει ένα βιώσιμο μέλλον.» Χρηματοπιστωτική κρίση Η συντονισμένη δράση των κρατών μελών και της Επιτροπής επέτρεψε την ταχεία εφαρμογή κατάλληλων καθεστώτων στήριξης και μέτρων ad hoc για την αντιμετώπιση της πρόκλησης της χρηματοπιστωτικής κρίσης χωρίς αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Από τον Σεπτέμβριο του 2008 η Επιτροπή έχει λάβει πάνω από 50 αποφάσεις, συχνά σε χρόνο ρεκόρ. Αυτό συνέβαλε στη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον χρηματοπιστωτικό κλάδο και στην οικονομία γενικότερα, διατηρώντας παράλληλα κίνητρα για τη δέουσα ανάληψη κινδύνων και άσκηση ανταγωνισμού στο μέλλον. Ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων είχε καθοριστική σημασία ώστε να αποφευχθεί η "κούρσα" των επιχορηγήσεων και να διατηρηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις στην ενιαία αγορά. Διαφύλαξε επίσης τα συμφέροντα των υγιών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που είναι ικανά να λειτουργούν χωρίς κρατικές ενισχύσεις. Η ειδική έκδοση του πίνακα αποτελεσμάτων δείχνει ότι το συνολικό ανώτατο ύψος των έκτακτων μέτρων στήριξης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που έχει εγκρίνει μέχρι στιγμής η Επιτροπή ανέρχεται σε περίπου 3000 δισ. €. Ο αριθμός αυτός αντιπροσωπεύει το συνολικό ανώτατο ποσό εγγυητικής κάλυψης (μέχρι 2300 δισ. €), καθεστώτα ανακεφαλαιοποίησης (σχεδόν 300 δισ. €) και μέτρα διάσωσης και αναδιάρθρωσης ad hoc υπέρ μεμονωμένων τραπεζών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (περίπου 400 δισ. €). Το πραγματικό ύψος των κρατικών ενισχύσεων θα είναι σημαντικά μικρότερο, κυρίως διότι το στοιχείο ενίσχυσης που εμπεριέχουν οι κρατικές εγγυήσεις συνήθως αποτελεί μικρό μόνο μέρος των εγγυώμενων ποσών. Η πραγματική δημοσιονομική δαπάνη πραγματοποιείται μόνον όταν καταπίπτει η κρατική εγγύηση. Από τις αρχές Οκτωβρίου του 2008, η Επιτροπή ανέλαβε δράση για να βοηθήσει την καταπολέμηση της οικονομικής κρίσης με τη χάραξη σαφούς πλαισίου πολιτικής. Από τον Οκτώβριο του 2008 μέχρι τον Φεβρουάριο του 2009, η Επιτροπή εξέδωσε τρεις ανακοινώσεις σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη: την «ανακοίνωση για τις τράπεζες» της 13ης Οκτωβρίου 2008 (βλ. IP/08/1495), την «ανακοίνωση για την ανακεφαλαιοποίηση» της 5ης Δεκεμβρίου 2008 (βλ. IP/08/1901) και την «ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία» της 25ης Φεβρουαρίου 2009 (βλ. IP/09/322).Πραγματική οικονομία Προς τα τέλη του 2008, η χρηματοπιστωτική κρίση επεκτάθηκε και στην πραγματική οικονομία. Λόγω των δυσχερειών που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις στην εξεύρεση πιστώσεων, η Επιτροπή ενέκρινε στις 17 Δεκεμβρίου 2008 ένα προσωρινό πλαίσιο (βλ. IP/08/1993) που παρέχει στα κράτη μέλη πρόσθετα μέσα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πιστωτικής στενότητας στην πραγματική οικονομία. Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή έχει εγκρίνει περί τα 25 κρατικά μέτρα σε 10 κράτη μέλη που αποσκοπούν στη σταθεροποίηση των επιχειρήσεων και των θέσεων εργασίας στην πραγματική οικονομία. Ο πίνακας αποτελεσμάτων, μαζί με μια σειρά λεπτομερών στατιστικών πινάκων και δεικτών για όλα τα κράτη μέλη, δημοσιεύεται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής, Europa, στη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/competition/state_aid/studies_reports/studies_reports.html στη στήλη «Πίνακας αποτελεσμάτων, εκθέσεις και μελέτες»Εγκριθείσες παρεμβάσεις κρατικών ενισχύσεων των κρατών μελών στο πλαίσιο της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης (κατάσταση στις 31 Μαρτίου 2009)Κράτος μέλοςΚαθεστώτα εγγυήσεωνΚαθεστώτα ανακεφαλαιοποίησηςΚαθεστώτα που συνδυάζουν διάφορα μέτραΆλλα μέτραΠρόσφατες παρεμβάσεις ad hocΜέτρα πραγματικής οικονομίαςΒέλγιοxxΒουλγαρίαΤσεχική ΔημοκρατίαΔανίαxxΓερμανίαxxxΕσθονίαΙρλανδίαxxΕλλάδαxΙσπανίαxxxΓαλλίαxxxxΙταλίαxxΚύπροςΛετονίαxxxΛιθουανίαΛουξεμβούργοxxΟυγγαρίαxxΜάλταΚάτω ΧώρεςxxΑυστρίαxxΠολωνίαΠορτογαλίαxxxΡουμανίαΣλοβενίαxxΣλοβακίαΦινλανδίαxxΣουηδίαxxxHνωμένο ΒασίλειοxxxΣτον πίνακα αποτελεσμάτων κρατικών ενισχύσεων της άνοιξης του 2009 υπάρχουν πρόσθετοι πίνακες που παρέχουν λεπτομερέστερα στοιχεία με παραπομπές και ηλεκτρονικούς συνδέσμους στις αντίστοιχες αποφάσεις κρατικών ενισχύσεων. Για επισκόπηση των εθνικών μέτρων που λήφθηκαν ως απάντηση στην χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση, βλ. MEMO/09/111.