IP/09/ 1530 Brussel, 15 oktober 2009 Een geïntegreerd maritiem beleid voor de EU – prioriteiten voor de volgende Commissie In een voortgangsverslag over het geïntegreerd maritiem beleid (GMB) heeft de Commissie vandaag uit de doeken gedaan wat de afgelopen twee jaar is verwezenlijkt en hoe de toekomst er zal uitzien. Parallel daaraan heeft zij concrete voorstellen over twee zeer belangrijke onderwerpen in het kader van het GMB ingediend: een sector‑ en landoverschrijdende integratie van de maritieme bewaking en de internationale dimensie van het maritieme beleid van de EU. Samen illustreren deze drie documenten hoe het GMB het economisch potentieel van de uitgestrekte Europese maritieme en kustgebieden kan ontsluiten en tegelijkertijd de Europese zeeën veiliger en beter beveiligd kan maken dankzij een gestroomlijnd nieuw bestuur en de benutting van synergieën tussen alle beleidsgebieden die met de zee te maken hebben. Voorzitter van de Commissie José Manuel Barrroso: “De lancering van dit ambitieuze geïntegreerd maritiem beleid is een van de voornaamste verwezenlijkingen van deze Commissie. Tegelijkertijd vormt het een uitdaging voor de volgende Commissie. Het voeren van een maritiem beleid is onmisbaar in het kader van een duurzaam klimaat‑ en energiebeleid. Ik ben ervan overtuigd dat wij op onze successen kunnen voortbouwen en de volgende stappen met vastberadenheid en vertrouwen kunnen zetten. Ik zou bijvoorbeeld graag zien dat het concept “snelwegen op zee” werkelijkheid wordt. Met het oog op een verantwoordelijke en nuttige ontwikkeling van de oceanen en zeeën moet werk worden gemaakt van maritieme ruimtelijke ordening, van de integratie van de maritieme bewaking over grenzen en landen heen, en van een marien observatie‑ en datanetwerk”. Europees commissaris voor Maritieme Zaken en visserij, Joe Borg, ziet het als volgt: “Hoe pril het geïntegreerd maritiem beleid ook is, het heeft al bewerkstelligd dat Europa zijn maritieme activa anders benadert en maritieme zaken hoog op de Europese agenda plaatst. De uitstekende start van het GMB moet ons ertoe aanzetten in de toekomst nog breder en moediger te denken en de grenzen te blijven verleggen wanneer het erop aankomt gezamenlijk in te grijpen voor het goed van ons mariene milieu, de maritieme economie en de maritieme beveiliging". Vooruitgang met het geïntegreerd maritiem beleid In het voortgangsverslag wordt geïnventariseerd wat met twee jaar werk aan het GMB is bereikt. Bovendien worden zes strategische beleidsoriëntaties voor de toekomst uiteengezet: Integratie van het maritieme bestuur: de EU‑instellingen, de lidstaten en de kustregio’s dienen het als hun taak te beschouwen de stroomopwaartse beleidsintegratie te waarborgen door coherente, gezamenlijke agenda’s voor maritieme zaken vast te stellen en hokjesdenken in de sectorale beleidsvorming verder tegen te gaan. Om optimaal gebruik te maken van alle synergieën tussen sectorale beleidsgebieden met een impact op de zeeën, moeten efficiënte structuren voor sectoroverschrijdende samenwerking en raadpleging van belanghebbende partijen worden opgezet. Ontwikkeling van horizontale beleidsinstrumenten: meer bepaald, maritieme ruimtelijke ordening, omvattende mariene kennis en gegevens en geïntegreerde maritieme bewaking. Afbakening van de grenzen van maritieme activiteiten om duurzaamheid te waarborgen: dit moet er, binnen de kaderrichtlijn mariene strategie, voor zorgen dat de ontwikkeling van maritieme activiteiten slechts wordt toegestaan mits de cumulatieve impact ervan op het milieu terdege in aanmerking is genomen. Ontwikkeling van op zeegebieden gebaseerde regionale strategieën: de prioriteiten en beleidsvormingsinstrumenten inzake maritieme zaken moeten worden afgestemd op de unieke geofysische, economische en politieke constellatie in de voornaamste Europese zeegebieden. Ontwikkeling van de internationale dimensie van het geïntegreerd maritiem beleid: het leiderschap van de EU in mondiale maritieme aangelegenheden, zoals de klimaatverandering en de instandhouding van de mariene biodiversiteit, zal de positie van de EU in multilaterale en bilaterale betrekkingen danig verstevigen. Hernieuwde aandacht voor duurzame economische groei, werkgelegenheid en innovatie: de EU moet beschikken over een samenhangende totaalagenda voor de economische aspecten van maritieme aangelegenheden en dient onder meer te streven naar de ontwikkeling van intra‑Europees maritiem vervoer door investeringen in onder EU‑vlaggen varende transportvaartuigen en in de Europese scheepsbouwsector te stimuleren, het project voor schone schepen door te drukken, het EU‑beleid inzake energie en klimaatverandering te koppelen aan het maritiem beleid en ervoor te zorgen dat de maritieme en kustgebieden ten volle in aanmerking worden genomen in de discussie over het beleid inzake territoriale cohesie. In 2010 zal een gedetailleerd beleidsdocument ter ontwikkeling van deze zes strategische oriëntaties worden gepubliceerd. Maritieme bewaking De Commissie heeft met het oog op de integratie van de maritieme bewaking leidende beginselen uitgetekend om de lidstaten van de EU te helpen een gemeenschappelijke gegevensuitwisselingsstructuur voor hun talrijke bewakingsautoriteiten op te zetten. Momenteel verzamelt elke nationale sectorale autoriteit die bevoegd is voor monitoring en bewaking van acties op zee, weliswaar operationele gegevens, maar doet zij dit los van haar collega-instanties. Indien deze gegevens worden gedeeld, kunnen de bewakingsactiviteiten doeltreffender en kostenefficiënter worden uitgevoerd. Op het gebied van zowel het delen van gegevens als de interoperabiliteit van bewakingssystemen doen zich echter bepaalde technologische, juridische en beveiligingsgerelateerde problemen voor. Deze problemen, en oplossingen ervoor, worden in het voorstel van de Commissie uiteengezet. Dankzij een optimaal gebruik van reeds bestaande systemen kunnen de verschillende gebruikersgemeenschappen – van grenscontrole tot visserij, van maritiem vervoer tot de bestrijding van illegale immigratie, van douane tot defensie – een betere maritieme situatieschets creëren die hun operationele doeltreffendheid fors zal verbeteren. Naast andere geplande initiatieven staan momenteel twee proefprojecten voor het testen van de praktische integratie van maritieme bewaking op de rails – één voor de Middellandse Zee en de Atlantische toegangsroutes daartoe en een tweede voor de Noord‑Europese zeebekkens. Internationale dimensie De Commissie heeft bovendien een strategisch document gepubliceerd waarin wordt uiteengezet hoe de EU haar invloed met betrekking tot maritieme aangelegenheden in internationale fora kan vergroten om het mondiale bestuur van de oceanen en zeeën te versterken. Deze aanpak biedt de meeste garanties voor de vrijwaring van de economische, ecologische en sociale belangen van de EU op maritiem gebied. De Commissie legt de vinger op een aantal problemen waarvoor duidelijk internationale oplossingen vereist zijn, zoals de bescherming van de mariene biodiversiteit, onder meer in volle zee, de klimaatverandering, maritieme veiligheid en beveiliging, fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden aan boord en marien onderzoek. Bovendien laat zij de instrumenten de revue passeren die op internationaal, regionaal en bilateraal niveau en in het kader van het nabuurschapsbeleid beschikbaar zijn voor de verwezenlijking van haar strategie en prioritaire acties ter bevordering van een duurzaam maritiem bestuur op mondiaal niveau. Meer informatie: Zie ook: http://ec.europa.eu/maritimeaffairs/subpage_mpa_en.html Voortgangsverslag: MEMO/09/455 Integratie van de maritieme bewaking: MEMO/09/454 Internationale dimensie van het GMB: MEMO/09/453