IP/09/1385 Bruksela, dnia 30 września 2009 r. Komisja przedstawia nową wizję stosunków Unii Europejskiej z Ameryką Łacińską Komisja przedstawi dziś nową koncepcję polityczną, która wzmocnić ma strategiczne partnerstwo łączące Unię Europejską z Ameryką Łacińską. W swoim komunikacie „Unia Europejska i Ameryka Łacińska: partnerzy na arenie międzynarodowej” Komisja dokonuje oceny stanu stosunków łączących te dwa regiony i określa cele i założenia, jakie należy realizować w nadchodzących latach. W perspektywie szczytu UE - Ameryka Łacińska i Karaiby, który ma odbyć się w Hiszpanii wiosną 2010 r., w komunikacie przedstawiono również skierowane do obu regionów wytyczne i zalecenia co do rozwiązywania problemów, z jakimi regiony te się borykają, tj. kwestii zmian klimatu, kryzysu ekonomicznego i finansowego, bezpieczeństwa energetycznego oraz migracji. Ponadto w komunikacie zaproponowano stworzenie Instrumentu Inwestycyjnego dla Ameryki Łacińskiej (ang. Latin America Investment Facility – LAIF), który, wywierając efekt dźwigni, pozwoliłby na pozyskanie od instytucji finansowych środków na finansowanie projektów infrastruktury energetycznej, w tym projektów z dziedziny efektywności energetycznej, systemów wykorzystujących energię odnawialną, transportu, środowiska naturalnego i spójności społecznej. Benita Ferrero-Waldner, komisarz ds. stosunków zewnętrznych i europejskiej polityki sąsiedztwa, oświadczyła: „ Przedstawiany dziś komunikat jest kolejnym widocznym i namacalnym krokiem na drodze wzmacniania naszej dobrze już ugruntowanej i bogatej współpracy. Jest świadectwem tego, że oba regiony – Unia Europejska i Ameryka Łacińska – są liczącymi się podmiotami na scenie międzynarodowej, zwłaszcza w sytuacji, gdy trzeba stawić czoła wyzwaniom takim jak kryzys finansowy i ekonomiczny, zmiany klimatu, migracje. Zacieśniając naszą współpracę bezpośrednio przyczyniamy się do budowania pokoju i stabilności w regionie, a zwiększając spójność społeczną, ulepszając rządy demokratyczne i pogłębiając integrację regionalną – do jego dalszego rozwoju ogólnego. Nowy instrument inwestycyjny umożliwi zwiększenie inwestycji, szczególnie w infrastrukturę, a tym samym przyczyni się do stworzenia nowych miejsc pracy i rozwoju gospodarczego regionu. Jestem bardzo zadowolona z tego wyraźnego dowodu naszego zaangażowania w rozwój partnerstwa strategicznego z regionem Ameryki Łacińskiej i spodziewam się pomyślnego rezultatu szczytu UE - Ameryka Łacińska i Karaiby, który ma odbyć się w Hiszpanii w przyszłym roku”. Kontekst: W 1999 r. szefowie państw i rządów krajów Unii Europejskiej oraz Ameryki Łacińskiej i Karaibów na spotkaniu w Rio de Janeiro zawarli strategiczne partnerstwo łączące oba regiony. Przedstawiany dziś komunikat, który opiera się na doświadczeniach zdobytych w ciągu ostatnich 10 lat, zawiera szereg konkretnych zaleceń w zakresie prowadzonej polityki, których celem jest wzmocnienie stosunków UE z Ameryką Łacińską w ramach strategicznego partnerstwa Unii Europejskiej z krajami Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Komunikat nakreśla cztery główne kierunki przyszłych działań politycznych: Pogłębienie i ukierunkowanie dwustronnego dialogu Pogłębienie dialogu politycznego w kwestiach priorytetowych, związanych z obszarami stanowiącymi ogólne wyzwania, w tym między innymi w kwestiach makro-ekonomicznych i finansowych, bezpieczeństwa i praw człowieka, zatrudnienia i spraw społecznych, środowiska naturalnego, zmian klimatu, energii, szkolnictwa wyższego i technologii/innowacji. Rozwijanie i wzmacnianie mechanizmu koordynacji i współpracy między UE a krajami Ameryki Łacińskiej oraz Karaibów w zakresie narkotyków oraz prowadzenie w sposób otwarty i konstruktywny trwającego już zorganizowanego i kompleksowego dialogu na temat kwestii migracji, zgodnie z założeniami globalnego podejścia UE do kwestii migracji. Zwiększanie integracji regionalnej i wzajemnych powiązań Kontynuacja podjętych negocjacji (Ameryka Środkowa, kraje należące do Wspólnoty Andyjskiej i Mercosuru) oraz wspieranie regionalnych działań na rzecz integracji. Przyjęcie oddolnego podejścia do wspierania integracji regionalnej poprzez wzmacnianie wzajemnych powiązań. Wzmacnianie stosunków dwustronnych i większe uwzględnianie różnorodności Wykorzystywanie w pełni potencjału istniejących partnerstw strategicznych (z Brazylią i Meksykiem), układów o stowarzyszeniu (z Chile i Meksykiem) oraz dwustronnych umów o współpracy. Wzmacnianie stosunków dwustronnych z poszczególnymi krajami w ramach uzupełnienia wsparcia UE dla ugrupowań regionalnych. Opracowywanie programów współpracy i dostosowywanie ich do istniejących potrzeb Opracowywanie programów współpracy z Ameryką Łacińską w zakresie wprowadzania technologii nisko-emisyjnych, zrównoważonego rozwoju, zatrudnienia i lepszego podziału dochodu oraz łagodzenia skutków kryzysu ekonomicznego i finansowego. Wykorzystanie prowadzonego właśnie przeglądu programów współpracy do rozważenia większej różnorodności instrumentów i dostosowanie działań Komisji w zakresie współpracy do różnego rodzaju potrzeb, w tym podjęcie następujących działań: dalsza koncentracja środków finansowych podlegających instrumentowi finansowania współpracy na rzecz rozwoju na najbiedniejszych krajach i potrzebach najsłabszych grup społecznych; wzmacnianie współpracy, zwłaszcza w dziedzinie spójności społecznej i integracji regionalnej, poprzez koncentrowanie programów na pojawiających się potrzebach; dążenie do zacieśnienia współpracy w dziedzinach związanych z wiedzą i innowacjami, takich jak badania naukowe, szkolnictwo wyższe, nauka, technologia i energia odnawialna; uwzględnianie w programach rozwoju i współpracy kwestii zmian klimatu – zarówno aspektów ich łagodzenia, jak i przystosowywania się do nich, w tym kwestii zapobiegania wylesianiu; rozwijanie nowych form współpracy z bardziej rozwiniętymi krajami regionu w ramach Instrumentu Finansowania Współpracy z Państwami i Terytoriami Uprzemysłowionymi oraz Innymi Państwami i Terytoriami o Wysokim Dochodzie (ICI+). Zbadanie możliwości partnerstwa instytucjonalnego (tj. na podstawie doświadczeń nabytych przy realizacji takich programów jak programy bliźniacze) i współpracy trójstronnej w ramach zmodernizowanego programu EUROsociAL. Zacieśnienie współpracy w dziedzinie sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa. Nowe narzędzie działania na rzecz wzajemnych połączeń, integracji regionalnej i spójności społecznej: Instrument Inwestycyjny dla Ameryki Łacińskiej (LAIF) LAIF to nowy instrument finansowy, który pozwoli na pozyskanie od instytucji finansowych środków na finansowanie projektów w dziedzinie infrastruktury energetycznej, w tym projektów z dziedziny efektywności energetycznej, systemów wykorzystujących energię odnawialną, transportu, środowiska naturalnego i spójności społecznej. LAIF opierać się będzie na doświadczeniach i wnioskach wyciągniętych z realizacji sąsiedzkiego funduszu inwestycyjnego 1 , instrumentu przeznaczonego dla krajów sąsiedzkich. Zalecenia w związku z nadchodzącym szczytem UE - kraje Ameryki Łacińskiej i Karaibów Uwzględnienie w dyskusjach na szczycie wpływu kryzysu, zwłaszcza w zakresie zatrudnienia i kwestii społecznych oraz uzyskanie trwałych rezultatów. Uruchomienie Instrumentu Inwestycyjnego dla Ameryki Łacińskiej (LAIF). Pogłębienie dialogu i zacieśnienie współpracy obu regionów w zakresie technologii nisko-emisyjnych i ekologicznych oraz w dziedzinie innowacji poprzez konkretne działania, w tym zwiększanie możliwości instytucjonalnych w zakresie współpracy naukowo-technicznej w regionie. Ogłoszenie utworzenia fundacji UE-Ameryka Łacińska i Karaiby. Propagowanie współpracy w kwestiach leżących we wspólnym interesie Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Dodatkowe informacje: Stosunki UE z Ameryką Łacińską: - http://ec.europa.eu/external_relations/la/index_en.htm - MEMO/09/426 1 : Według dostępnych informacji, w 2008 r. z budżetu funduszu w wysokości 71 mln EUR wsparcie otrzymały projekty o wartości około 2,7 mld EUR.